| |
Riziko 
Bir kimsenin para ile ölçülebilir menfaatini tehdit eden tehlikedir. Rizikonun
gerçekleşme ihtimalinin yüksek veya düşük olması, prim belirlemelerinde
en önemli unsurdur. Rizikolar % 0 ile % 100 arasında bir değerle gerçekleşirler.
% 0 riski sigortalı teminat altına almayacaktır; % 100 riski sigortacı
teminat altına almayacaktır; riskin bu değerler arasında bir yerlerde
oluşacağı öngörülerek, primlendirme esasları belirlenmektedir.
% 100 gerçekleşme durumu kaçınılmaz olmasına rağmen teminat verilen tek
konu hayat sigortalarıdır.
Sigorta
Sigortacının bir prim karşılığında, diğer bir kimsenin parayla ölçülebilir
bir menfaatini zarara uğratacak muhtemel bir tehlikenin, riziko gerçekten
meydana gelmesi halinde tazminat vermeyi yahut bir veya birkaç kimsenin
hayat süreleri nedeniyle veya hayatlarında meydana gelen belli bir takım
olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi üzerine aldığı bir anlaşmadır.
Poliçe
Sigorta anlaşmasının yazılı şeklidir. Bu belgenin içeriğinde bulunması
gereken bilgiler şunlardır:
1- Sigortacı ile sigortalı / sigorta ettirenin ve varsa menfaattarın ismi,
adresi
2- Sigortanın konusu
3- Verilen teminatlar
4- Teminat başlangıç ve bitiş tarihleri
5- Sigorta bedeli
6- Prim tutarı ve ödeme şartları
7- Tanzim tarihi
Poliçe, bu bilgiler ile düzenlenerek imzalanır ve sigortalıya "Genel
şartlar" ve varsa "Özel şartlar" ile birlikte verilir.
Genel şartlar Türkiye'deki tüm sigorta şirketlerince kullanılan ve kelimesi
kelimesine hiçbir farklılık arzetmeyecek şartlardır. ilgili poliçe ile
teminat altına alınan halleri, kesinlikle teminat altına alınamayan halleri,
isteğe bağlı olarak alınabilecek veya hariç tutulabilecek halleri, sigortalının
ve sigortacının sorumluluklarını, yükümlülüklerini, haklarını,hasar halinde
takip edilecek prosedür gibi konuları madde madde içeren genel şartlar
anlaşma maddeleri olup, poliçe ekinde mutlaka sigortalıya verilmektedir.
Genel şartlarda daraltma veya genişletme yapılacak olunduğunda, yine genel
mevzuata aykırı olmayacak Özel şartlar (Klozlar) oluşturulmakta ve bunlar
da sigortalıya poliçe ekinde verilmektedir.
Tecditname
Yıllık poliçenin bitim tarihinde aynı şirket nezdinde yeni poliçesi yapıldığında,
tecditname ismini alır.
Zeyilname
Poliçe ve tecditler üzerinde herhangi bir değişiklik, ilave, iptal gibi
durumlar olduğunda düzenlenen belgelerdir. Bu belgeler bazen primli, bazen
de primsiz olabilir. Örneğin adres değişikliği zeyilnamesi primsizdir.
Primli zeyilnameler ise bazen sigortalıdan prim alınmasına, bazen de prim
iadesine yol açabilir. Örneğin poliçe konusu malın satışında düzenlenen
iptal zeyilnamesi ile sigortalıya prim iadesi yapılır.
Rejistro
Düzenlenen poliçe, tecditname ve zeyilnamelerin tümünün kaydedildiği kanuni
defterlerdir. Her branş için ayrı ayrı ve birer istihsal, birer iptal
olmak üzere 2 çesit olup, noterce tasdik edilen bu defterlerin sayfaları
çift nüshadır. Yıl bitimlerinde ara tasdikleri yapılarak kullanılmaya
devam edilir.
Sigorta bedeli
Poliçede yazılı olan meblağ olup, hasar halinde sigortacının ödeyeceği
en yüksek miktar budur.
Sigorta değeri
Teminat altına alınan nesnenin piyasa rayicidir.
ideal olan, sigorta bedelinin sigorta değerine eşit olması, yani poliçenin
piyasa rayiç değeri ile düzenlenmesidir. Böylece sigortalı, hasar halinde
tazminatını eksiksiz alabilecektir.
Ancak bu eşitlik olmaması halinde tazminat ödemelerinde önemli problemler
ortaya çıkacaktır.
Sigorta Bedeli = Sigorta Değeri iDEAL DURUM
Sigorta Bedeli > Sigorta Değeri AŞKIN SIGORTA
Sigorta Bedeli < Sigorta Değeri EKSiK SIGORTA
Aşkınsigorta
Poliçede yazılı bedel, sigorta edilen malın değerinden daha fazla olduğunda
Aşkın Sigorta sözkonusu olup, malın tümü hasarlansa dahi ödenecek tazminat
rayiç değerle sınırlı olacağından, sigortalı boş yere fazla prim ödemiş
olduğunu anlayacaktır.
Eksik sigorta
Poliçede yazılı bedel, sigorta edilen malın değerindan az olduğunda Eksik
Sigorta sözkonusu olup, ödenecek hasar poliçe üzerinde yazılı bedelle
sınırlı olacaktır. Kısmi hasar durumunda ise, "yazılması gereken
/ yazılı bedel" oranında hasardan kesinti yapılacaktir. (Proporsiyon)
Sigortalının hasarını eksik olarak alması, sistemi aşkın sigortanın sonuçlarından
çok daha kötü etkilemekte, sigortalıların yaşadıklari hayal kırıklıkları
konusunda henüz poliçe yapılması safhasında, acentenin doğru ve yönlendirici
bilgileri iletmesinin önemini bir kez daha gündeme getirmektedir.
Muafiyet
Sigortalının hasarın bir kısmına katılmasıdır. Hasar halinde sigortalıya
belli bir meblağın ödenmemesi anlamına gelen bu uygulamada, primler de
muafiyetsiz sigortaya oranla daha düşük belirlenir. Belirlenen muafiyet
rakkamına kadar olan hasarların ödenmediği, yalnız geçen meblağın ödendiği
muafiyete tenzili muafiyet; belirlenen muafiyet rakkamına kadar olan hasarların
ödenmediği, geçen hasarların ise kesintisiz ödendiği muafiyet türüne ise
entegral muafiyet denir.
Sigorta anlaşmasında taraflar
Sigortacı
Sigorta anlaşmasında riski üstlenerek teminat veren ve tehlikenin gerçekleşmesi
halinde tazminat ödemeyi taahhüt eden taraftır.
Sigortalı
Sigorta anlaşmasında tazminat almaya hak kazanan taraftır.
Sigorta Ettiren
Sigorta anlaşmasının teklifini veren ve gerektirdiği primi ödemekle yükümlü
taraftır.Sigortalı ile sigorta ettiren aynı kişi olabileceği gibi, farklı
da olabilir.
Acente
Sigorta şirketi namına faaliyette bulunan (o şirketi temsil eden), gerçek
veya tüzel kişi olarak kurulan istihsal organlarıdır. Kuruluş esaslarınca
yetkili veya yetkisiz olarak çalışırlar.
Yetkili
Acente
Sigortalı / sigorta ettirenden teklifi alan, bu bilgilerle poliçeyi düzenleyerek
primini tahsil etme yetkisi bulunan, düzenlediği belgeleri noterce onaylanmıs
kanuni deftere kaydeden ve bu belgelerden tahakkuk eden vergileri, ilgili
yerlere yatıran acentedir
Yetkisiz
Acente
Sigortalı / sigorta ettirenden teklifi alıp, sigortacıya ileterek, sigorta
anlaşmasının yapılmasına aracılık eden acentedir. Yetkili acentenin diğer
yükümlülükleri bu tip acenteler için geçerli değildir.
Prodüktör
Belli bir sigorta şirketine bağlı olmayan, muhtelif sigorta branşlarında
sigorta olmak isteyenleri bilgilendirerek poliçenin hazırlanmasında aracılık
eden gerçek veya tüzel kişidir. Acente sigortacının tarafındayken, prodüktör
sigortalının tarafındadır.
Sigorta
Eksperi
Sigorta edilen rizikolunun gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp
ve hasarların miktarının nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve Hazine
Müsteşarlığı'ndan aldıkları belgeler ile kendi yönetmelikleri çerçevesinde
çalışan gerçek veya tüzel kişilerdir.
Reasürans
Sigorta şirketlerinin teminat verdiği rizikolarda, sigorta değerlerinin
yüksekliği veya büyük hasarların aynı zamana gelebilme ihtimalleri, sigorta
şirketlerinin hasar ödemelerinde zorlanmalarına neden olabilir. Kendi
sermayeleri, ihtiyatları, öz varlıkları ile karşılayamayacakları büyük
hasar ödemeleri için sigorta şirketleri de kendilerini sigorta ettirirler.
Bu işleme reasürans denir. Böylece şirketler riskin bir kısmını kendi
üzerlerinde tutup, , geri kalan kısmını başka sigorta şirketlerine devrederler.
Reasürans işlemlerinde riski bu şekilde devreden şirkete sedan, devir
alan şirkete ise reasürör denir. Sedan şirketin kendi üzerinde tuttuğu
kısma konservasyon, reasüröre devrettiği kısma sesyon denir. Reasürör
şirket de kendisini sigortalama ihtiyacı duyarak, devraldığı riskin bir
bölümünü tekrar devrettiğinde, bu işleme retrosesyon denir.
Koasürans
Bir rizikonun birden fazla şirket tarafından, ortaklaşa teminata alınmasıdır.
şirketlerden biri poliçeyi düzenler ve diğer şirketlere kopyalarını gönderir.
Poliçeyi düzenleyen şirkete jeran denir
|
